De schaduwlezer op je schouder

Je kent het wel: je zet je aan het schrijven, voor iets dat straks de wijde wereld in moet (in verschillende gradaties van ‘wijd’ – van een nota die intern moet circuleren tot een folder voor een breed publiek of een website). En opeens zit er iemand over je schouder mee te lezen. Niet echt, maar in je gedachten.

Iemand die je censureert zonder dat je het wilt. Want je weet dat hij of zij gevoelig is voor het thema waarover je schrijft. Je bent bang om een verkeerde indruk te maken of – godbetert – een schadelijk woord te gebruiken, iets dat in slechte aarde zal vallen en de diplomatieke verhoudingen helemaal om zeep zal helpen. Of je kansen op promotie voorgoed zal verknallen.

En opeens blokkeert de woordenstroom. Je durft geen woord meer neer te zetten, uit angst dat het in je gezicht zal ontploffen. Een explosie van kwalijke gevolgen als je toch maar een fractie van een letter in de verkeerde richting zou schrijven. Je hand zit vast, de lezer schrijft mee – schrijft je voor wat wel en niet in de tekst mag. Je zou hem van je schouder willen kegelen, maar hij zit er muurvast op, als een papegaai op een stok. Om gek van te worden.

En anderzijds zijn er de inspiratoren. De mensen aan wie je maar ‘Dag X’ hoeft te schrijven en de woorden rollen eruit, onhoudbaar, niet te stoppen. Ik noem ze mijn muzen, de mannen (meestal) en enkele vrouwen die de woordenstroom in mij ontketenen. Als ik mij tot hen richt, dan krijg ik inzicht in mezelf, want door het aan hen te vertellen zie ik breder, dieper en duidelijker wat ik eigenlijk wil zeggen. Het is alsof ze – gewoon maar door er te zijn, als ontvanger van mijn berichten – de inspiratie in mij naar boven halen.

Heerlijke mensen. Voor mij is het trouwens een goede test voor vriendschappen, een barometer voor intermenselijke verhoudingen: ‘Kan ik naar ze schrijven?’ Of niet? De mensen naar wie ik schrijven kan, écht schrijven, behoren vaak tot mijn inner circle. Ze kennen mij, doordat ik naar hen schrijf. Ik schrijf naar hen omdat ze mij kennen. Het is een positieve vicieuze cirkel, waarvan ik het begin en het einde niet ken. Ooit kwam die mens in mijn leven, en nu schrijf ik naar hem of haar. Ooit schreef ik naar die mens, en toen landde hij of zij in het diepste van mijn leven.

Een tip voor als je vastzit met een tekst waarvan je niet weet hoe die ontvangen zal worden: verander het geweer van schouder. Schrijf niet langer voor de strenge, censurerende lezer die klaarstaat met zijn oordeel, die elk woord kan beschouwen als een bom. Schud hem van je schouder af en schrijf voor een van je muzen. Zelfs als de tekst in de verste verte niet voor hem of haar is bestemd.

Door in te tunen op iemand die de schrijfstroom in je wakker maakt – door je voor te stellen dat hij of zij je tekst zal lezen – zal je milder schrijven, losser, onbevangener. Zelfs als je muze je tekst nooit onder ogen zal krijgen, zal de verbinding die je met hem of haar hebt iets van zachtheid in je tekst brengen, een flow die andere lezers meevoert. Niemand hoeft te weten aan wie je de tekst in gedachten hebt geschreven, maar iedereen zal meegenieten van de flow van inspiratie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.